Za sada, upoznajte se sa epidemiološkom slikom ovih bolesti i njihovim klinićkim menadžmentom u našoj zemlji.

Infekcije koje se prenose seksualnim(polnim) kontaktom (PPI) čine veliku grupu oboljenja koja su izazvana različitim mikroorganizmima: bakterijama, virusima, parazitima, gljivicama i protozoama. Prema postojećim zakonskim propisima nadležnim ustanovama se obavezno prijavljuju sledeće polne bolesti: gonoreja, sifilis, hlamidija, primarna herpes simplex infekcija anogenitalne regije, hepatitisi i HIV infekcija, te su i podaci sa kojima raspolažemo dobijeni na osnovu prijava o novoobolelim osobama.

Epidemiologija polno-prenosivih infekcija

Infekcije koje se prenose seksualnim(polnim) kontaktom (PPI) čine veliku grupu oboljenja koja su izazvana različitim mikroorganizmima: bakterijama, virusima, parazitima, gljivicama i protozoama. Prema postojećim zakonskim propisima nadležnim ustanovama se obavezno prijavljuju sledeće polne bolesti: gonoreja, sifilis, hlamidija, primarna herpes simplex infekcija anogenitalne regije, hepatitisi i HIV infekcija, te su i podaci sa kojima raspolažemo dobijeni na osnovu prijava o novoobolelim osobama.

Sifilis

U periodu 1992. - 2002. godina raste incidencija među osobama oba pola sa izrazitim pikom 2001. godine usled epidemije sifilisa, sa 150 obolelih, u jednom poluzatvorenom kolektivu za retardirana lica u centralnoj Srbiji.
Takođe, uočava se porast obolevanja žena u odnosu na muškarce, tako da je u poslednje tri godine taj odnos u proseku 1,3:1.

Posmatrajući uzrasnu distribuciju obolelih od sifilisa uočava se trend porasta obolevanja u uzrasnim grupama 40-49 i 50-59 godina, a pad u uzrastima 20-29 i 30-39 godina, što se verovatno može objasniti importovanjem sifilisa iz susednih zemalja koje beleže izrazit porast incidencije ovog oboljenja (Rumunija, Bugarska, zemlje bivšeg SSSR-a), a od strane naših radnika koji se tamo nalaze na privremenom radu, pripadaju ovim uzrasnim kategorijama i koji konsekutivno po povratku mogu zaraziti i svoje partnerke (Bjekić M, 2001).

Gonoreja

U periodu 1992-2002. godina uočava se petostruki pad incidencije, naročito među muškarcima, a odnos polova je u 2002. godini, kao i na početku posmatranog perioda, 6:1, što se objašnjava većim promiskuitetom muškaraca, kao i činjenicom da se oni zbog simptomatske infekcije češće i obraćaju lekaru.
Distribucija registrovanih slučajeva gonoreje po uzrastu pokazuje trend stagnacije u uzrasnim grupama 20-29 i 40-49.

Akutni virusni hepatitis B

U periodu 1992-2002. godina pokazuje trend opadanja incidencije, kako u ukupnoj populaciji, tako i među osobama oba pola, mada se poslednjih godina može uočiti veća razlika među polovima u smislu povećanog obolevanja muškaraca u odnosu na žene.
Što se tiče obolevanja po uzrastu, uočava se trend porasta u uzrasnim grupama 40-49 i među starijima od 60 godina.
S obzirom da na prijavama nema faktora rizika vrlo je teško analizirati ovaj trend.

Akutni virusni hepatitis C

Akutni virusni hepatitis C u celokupnom periodu registrovanja od 1994. do 2002. godine beleži izrazit trend porasta incidencije, pri čemu dominira muški pol. Posmatrajući uzrasnu distribuciju slučajeva akutne HCV infekcije, uočava se trend porasta u uzrasnim grupama 15-19, i naročito 20-29 godina.
Poznavajući načine transmisije ove infekcije može se postaviti osnovana sumnja da ovaj porast odgovara porastu intravenske narkomanije u našoj sredini.

Hlamidijaza i ostale infekcije anogenitalne regije

Hlamidijske infekcije i ostale infekcije anogenitalne regije su uglavnom asimptomatske, povezane sa visokim morbiditetom, podležu prijavljivanju i za njihovu potvrdu neophodna je skupa laboratorijska analiza.
Iz tih razloga nije moguće dati pravu epidemiološku sliku kretanja ove bolesti u populaciji.
Genitalna hlamidijalna infekcija prijavljuje se od 1992. godine samo sa teritorije Vojvodine, od 1994. godine registruje se i u centralnoj Srbiji, dok je u potpunosti izostalo prijavljivanje sa Kosova i Metohije.
U periodu 1994-2002. godina više od 90% svih prijavljenih slučajeva je sa teritorije Vojvodine, pri čemu prednjači Novi Sad , pre svega zbog uspostavljene dijagnostike.
Može se uočiti trend opadanja ove polno prenosive infekcije, dok su se polovi praktično izjednačili od 1997. godine. Izrazito mali broj slučajeva registrovan je u 2000. i 2001. godini usled nedostatka dijagnostičkih testova.
Posmatrajući uzrasnu distribuciju uočava se da je u periodu 1994-1996. godina više od 70% svih slučajeva pripadalo uzrastu 20-29 godina, dok se od 1997. godine u ovom uzrastu registruje oko 50% od ukupnog broja prijavljene genitalne hlamidijaze, a sledeća uzrasna kategorija po učestalosti infekcije je 30-39 godina (oko 30%).

Herpes virusna anogenitalna infekcija se od početka prijavljivanja, 1997. godine, registruje u izuzetno malom broju usled izražene podregistracije, tako da se praktično ne može analizirati.

Lečenje PPI sprovodi se u svim zdravstvenim ustanovama gde postoje specijalisti za kožne i venerične bolesti...

Polno prenosne infekcije - klinički menadžment

Lečenje PPI sprovodi se u svim zdravstvenim ustanovama gde postoje specijalisti za kožne i venerične bolesti.

Problem laboratorijske dijagnostike PPI je prisutan jer se zdravstvene službe za ispitivanje i lečenje ovih oboljenja nalaze samo u većim zdravstvenim ustanovama u zemlji i dostupne su malom broju inficiranih osoba.

Laboratorijske tehnike koje se primenjuju imaju relativno nisku senzitivnost, specifičnost, te samim tim i pozitinu predikivnu vrednost, dok preduslovi za izvođenje tehnološki razvijenih postupaka detekcije uzročnika PPI (npr. PCR) još uvek ne postoje.

Lečenje PPI sprovodi se i u privatnoj lekarskoj praksi, često i bez primene adekvatnih laboratorijskih testova, bez izveštaja, sve u strogoj diskreciji, tako da ni prijave o PPI iz ovog sektora ne stižu u nadležne ustanove i ne obavlja se notifikacija i tretman seksualnih partnera.
Neretko, oboleli se i sami leče neodgovarajućim antibioticima i u neadekvatnoj dozi.